Metki wszyte w ubrania wyglądają niepozornie, ale to one zawierają wszystkie informacje potrzebne do prawidłowego dbania o tkaniny. W praktyce decydują o tym, czy bluzka zachowa kolor, sweter się nie skurczy, a koszula nie straci kształtu. Choć symbole prania bywają niejasne, po ich zrozumieniu pranie staje się o wiele prostsze — a garderoba dłużej wygląda jak nowa.
Ten przewodnik to pełne opracowanie oznaczeń prania na metkach: skąd się wzięły, co znaczą, jak ich nie pomylić i jak dobrać do nich odpowiednie detergenty.
Skąd wzięły się symbole prania? Krótka historia metek i piktogramów
Symbole prania, które znamy dzisiaj, mają za sobą długą drogę. Ich wprowadzenie nie wynikało z chęci komplikowania życia użytkownikom, ale z potrzeb rynku tekstylnego, który gwałtownie rozwijał się po II wojnie światowej.
W latach 50. XX wieku producenci zaczęli stosować własne oznaczenia dotyczące prania i pielęgnacji ubrań. Problem polegał na tym, że każdy kraj — a często nawet każda marka — stosował inne symbole. Efekt? Chaos i mnóstwo zniszczonych ubrań.
Przełom nastąpił w 1963 roku, kiedy powołano organizację Ginetex (International Association for Textile Care Labelling). To ona opracowała uniwersalny zestaw symboli, który miał być zrozumiały bez względu na język, alfabet czy kraj pochodzenia tkaniny.
Ginetex nadał symbolom formę, którą znamy do dziś:
- miska z wodą oznacza pranie,
- kwadrat – suszenie,
- trójkąt – wybielanie,
- żelazko – prasowanie,
- kółko – czyszczenie chemiczne.
Dzięki temu metki stały się międzynarodowym „językiem”, który chroni tkaniny i ułatwia ich pielęgnację. Co ważne, Ginetex nadal aktualizuje symbole, dostosowując je do nowych materiałów i technologii prania – a klasyfikacja symboli stała się normą oficjalną normą ISO 3758:2023.
Tabela najważniejszych symboli prania
Choć symbole prania wyglądają na skomplikowane, każdy z nich można przypisać do jednej z pięciu głównych kategorii. Poznanie tej logiki pozwala błyskawicznie czytać większość metek.
Poniższa tabela pozwoli Ci w prosty sposób podejrzeć znaczenie danego symbolu na Twojej metce. Dokładne wyjaśnienia każdego symbolu znajdziesz pod tabelą.
| Miski (pranie wodne) | Suszenie (kwadrat) | Prasowanie (żelazko) | Wybielanie (trójkąt) | Czyszczenie chemiczne (koło) |
| Miska – pranie wodne dopuszczalne Miska + liczba (30/40/60) – maksymalna temperatura Miska + jedna kreska – pranie delikatne Miska + dwie kreski – pranie bardzo delikatne Miska + dłoń – pranie ręczne Przekreślona miska – zakaz prania wodnego | Kwadrat + kółko – suszenie bębnowe Jedna kropka – niska temperatura Dwie kropki – normalne suszenie Przekreślony kwadrat z kółkiem – zakaz suszenia bębnowego Kwadrat z kreską – suszyć na płasko Kwadrat z trzema kreskami – suszyć w pozycji pionowej, pozwolić ociekać | Jedna kropka – niska temperatura prasowania Dwie kropki – średnia temperatura prasowania Trzy kropki – wysoka temperatura prasowania Przekreślone żelazko – nie wolno prasować | Trójkąt pusty – można wybielać Trójkąt z kreskami – wybielanie tylko bezchlorowe Przekreślony trójkąt – zakaz wybielania | Koło – czyszczenie chemiczne dopuszczalne Koło z literą – rodzaj rozpuszczalnika, który można stosować przy czyszczeniu chemicznym Przekreślone koło – zakaz prania chemicznego |
Symbol miski z wodą – wszystko o praniu wodnym
Miska to najważniejszy symbol, bo mówi, czy i jak można prać ubranie w pralce. W jej wnętrzu lub pod nią pojawiają się dodatkowe oznaczenia.
Miska z liczbą – temperatura prania
Liczba w misce oznacza maksymalną temperaturę, którą wytrzyma tkanina:
- 30°C – pranie delikatne, syntetyki, dzianiny, odzież sportowa
- 40°C – bawełna kolorowa, codzienna odzież
- 60°C – ręczniki, pościel, bielizna, materiały wymagające higieny
- 95°C – pranie specjalne, mocne zabrudzenia, biała bawełna
W praktyce warto pamiętać, że nowoczesne detergenty takie jak hybrydowe kapsułki Perlux działają skutecznie już w 30–40°C.
Miska z jedną kreską pod spodem – pranie delikatne
To wskazanie do stosowania programów typu delikatny lub syntetyczny. Dotyczy tkanin, które mogą się rozciągać, mechacić lub odkształcać.
Miska z dwiema kreskami – pranie bardzo delikatne
Dwie kreski to oznaczenie dla jedwabiu, wełny, tiulu czy satyny. Wymaga minimalnej mechaniki i niskiej temperatury.
Symbol prania ręcznego
Miska z dłonią oznacza konieczność prania ręcznego:
- zimna lub letnia woda,
- zero wyżymania,
- delikatne detergenty,
- krótkie namaczanie.
Miska przekreślona – zakaz prania w wodzie
Takie ubrania należy oddać do pralni chemicznej. Domowe pranie mogłoby je zniszczyć.
Symbole suszenia – kwadrat i jego warianty
Kwadrat to rodzina symboli, które opisują suszenie tkaniny po praniu.
Kwadrat z okręgiem – suszenie bębnowe
Wewnątrz mogą pojawiać się kropki:
- jedna kropka – niska temperatura,
- dwie kropki – normalna temperatura,
- przekreślony – zakaz suszenia w suszarce.
Kwadrat z jedną kreską – suszenie w poziomie
Dotyczy tkanin, które mogą się rozciągnąć pod własnym ciężarem (wełna, dzianina).
Jeśli chcesz poznać więcej o pielęgnacji tych materiałów, przeczytaj:
Jak odświeżyć zimowy płaszcz wełniany w domu? – Perlux
Pranie szalików, czapek i rękawiczek bez utraty kształtu – Perlux
Kwadrat z trzema pionowymi kreskami – ociekające suszenie
Ten znak oznacza, że ubranie powinno wyschnąć naturalnie, bez odwirowania.
Symbole prasowania – żelazko i kropki
Kropki w żelazku oznaczają maksymalną temperaturę prasowania:
- jedna – syntetyki, max 110°C, bez pary,
- dwie – bawełna, wiskoza, 150°C,
- trzy – len, grube bawełny, 200°C.
Przekreślone żelazko oznacza zakaz prasowania danego ubrania, gdyż żelazko może uszkodzić tkaninę. Zamiast tego zaleca się używanie parownicy.
Trójkąt – zasady dotyczące wybielania
Trójkąt jest często ignorowany, a to błąd — mówi o tym, czy – oraz jakie – można stosować wybielacze.
- trójkąt pusty = można wybielać
- trójkąt z dwiema kreskami = wybielanie tylko środkami bez chloru
- trójkąt przekreślony = zakaz wybielania
Najbardziej ryzykowna pomyłka to użycie wybielacza chlorowego na tkaninie, która tego nie toleruje — efekt bywa nieodwracalny. Warto zatem zwracać uwagę na ten znaczek na metce.
Koło – czyszczenie chemiczne
Koło to symbol, którego jako użytkownicy pralek zazwyczaj nie potrzebujemy. Odpowiada on za czyszczenie chemiczne i profesjonalne, na przykład gdy oddajemy do pralni garnitur czy płaszcz. Znak koła informuje pralnie, jakich rozpuszczalników i specjalistycznych środków czyszczących można używać za pomocą literki wewnątrz kółka. Jeśli zaś kółko jest przekreślone, oznacza to, że dla danego ubrania lub materiału nie wolno używać prania chemicznego, gdyż istnieje ryzyko uszkodzenia materiału.
Najczęściej mylone symbole prania — i jak ich nie pomylić
Niektóre symbole są do siebie tak podobne, że łatwo je błędnie zinterpretować, zwłaszcza w pośpiechu. Poznaj te najpopularniejsze metkowe pułapki, by uniknąć rozczarowania po wyjęciu ubrań z pralki!
- Trójkąty i wybielanie – Trójkąt pusty pozwala na wszystko. Jeśli trójkąt ma kreski lub przekreślenie, miej to na uwadze. Trójkąt z kreskami oznacza, że nie wolno używać wybielaczy z chlorem, a trójkąt przekreślony zabrania jakiegokolwiek wybielacza. To te małe kreski powodują najwięcej szkód wśród kolorowych ubrań.
- Miska vs. suszenie w poziomie – miska jest zawsze otwarta od góry, a kwadrat — zawsze zamknięty. To najprostsza reguła, która eliminuje 90% pomyłek.
- Zakaz prania vs. zakaz suszenia bębnowego – zakaz prania to przekreślona miska, a zakaz suszenia – przekreślone kółko w kwadracie. Najprościej patrzeć na to, co jest przekreślone: miska (pranie) czy kółko (suszenie).
- Kreski pod miską to najprostszy klucz do wyboru programu – Jedna kreska to pranie delikatne, dwie kreski to bardzo delikatne, a brak kresek – normalny program.
Jak dobierać detergent do oznaczeń prania?
Odczytanie symboli to jedno — dobranie odpowiedniego detergentu to drugie. Detergent powinien wspierać to, czego metka wymaga: odpowiedniej temperatury, delikatności lub ochrony koloru.
Dla ubrań kolorowych, tkaniny z oznaczeniem 30–40°C oraz te z jedną kreską pod miską najlepiej prać delikatnymi detergentami chroniącymi barwy. Idealne są hybrydowe kapsułki Perlux Color lub żel Perlux Color, które pomagają utrzymać intensywność koloru i chronią włókna podczas prania.
Dla bieli najczęściej na metce znajdziesz oznaczenia 40–60°C, często bez kresek pod miską. Tutaj sprawdzą się kapsułki do białych tkanin Perlux White, które pomagają zachować jasność tkaniny i przeciwdziałają szarzeniu.
Dla delikatnych materiałów najczęstszymi symbolami są:
- miska z jedną lub dwiema kreskami,
- miska i dłoń – pranie ręczne,
- niskie temperatury.
Najlepiej wybierać żele do prania, ponieważ lepiej rozpuszczają się w wodzie i działają łagodniej na strukturę włókna.
Dla tkanin, które wymagają odplamiania (znak trójkąta) możesz wykorzystać wydajny odplamiacz bez chloru Perlux. Zastosuj go punktowo jeszcze przed praniem (dzięki formule Power OXY silnie wnika w plamę i usuwa zabrudzenie) lub jako dodatek do tkanin zgodnie z instrukcją na metce.
FAQ – najczęstsze pytania o symbole prania
Co zrobić, gdy metka się starła?
Niestety nasze ulubione ubrania, które często nosimy i pierzemy, mogą mieć sprane metki. Wybierz najdelikatniejsze ustawienia: 30°C, delikatny program, żel do prania kolorów. To najbezpieczniejsze rozwiązanie.
Czy można zignorować symbol prania ręcznego?
Lepiej go nie ignorować — masz duże ryzyko filcowania, kurczenia lub odkształcenia materiału.
Czy wybielacz można stosować do ubrań z trójkątem z kreskami?
Nie — kreski oznaczają zakaz chloru. Można używać jedynie wybielaczy tlenowych.
Co robić, gdy symbol mówi „nie suszyć w suszarce”?
To proste – susz na powietrzu rozwieszone ubranie. Znaczek ten jest stosowany, ponieważ suszarka może zniszczyć włókna syntetyczne i wełniane, które nie są do niej przystosowane.
Czy pranie w 30°C naprawdę działa?
Tak — nowoczesne detergenty, takie jak z linii Perlux radzą sobie w niskich temperaturach. Wyższe temperatury są potrzebne głównie do higienicznego prania ręczników i pościeli.
Podsumowanie – nie takie symbole straszne!
Oznaczenia prania na początku mogą wydawać się skomplikowane, ale po zrozumieniu logiki symboli pranie staje się łatwiejsze, bezpieczniejsze i bardziej świadome. Właśnie po to obmyślono system symboli – uniwersalny, zrozumiały dla każdego języka. Warto poświęcić chwilę na odczytanie tego, co „mówi” metka — to inwestycja w dłuższą żywotność ubrań, kolory, które nie blakną, oraz tkaniny, które nie tracą kształtu. A kiedy dobierzesz skuteczny detergent do wymagań symboli prania, zyskujesz pełną kontrolę nad pielęgnacją swojej garderoby. Dzięki temu nawet najdelikatniejsze materiały wyglądają dobrze na co dzień — bez stresu, że kolejny program pralki znowu coś zniszczy.